Dziwna ceramiczna szufelka, 35 naczyń glinianych i sześć kamiennych. Brzmi to jak inwentaryzacja i właściwie nią jest. Takie wyposażenie znaleźli do tej pory archeolodzy w grobie nr 100 na komie wschodnim. Cmentarzysko to już ostatnie miejsce badań terenowych w Tell el-Farcha w tym sezonie. Komy zachodni i centralny czekają ze swoimi tajemnicami do następnego marca. Teraz nasi naukowcy spieszą się z eksploracją grobów. Muszą dokończyć te odkryte do 28 kwietnia. Wtedy żegnają się z Gazalą do przyszłego roku.

- Dziwna szufelka, która znleźliśmy, zaskoczyła nas - opowiada prof. Krzysztof Ciałowicz. - Jest ceramiczna, żeberkowana w środku i prawdopodobnie z guzkami na krawędzi. Dokładnie będzie ją można opisać po wyjęciu z tego stwardniałego mułu. Podejrzewamy, że może to być rodzaj czerpaka, ale w tej chwili częściowo jest pod dzbanem, więc trudno to określić.

Zbliżenie na ceramiczną „szuflę”

Poza tym w grobie nr 100 widać już ślady ochry i matę. To znak, że pod nimi powinny być szczątki zmarłego. A tu mam zdjęcie nisz wokół grobu. To te jakby pofalowane zewnętrzne krawędzie. Nisze były znane w mastabach wysokich dostojników w czasach I dynastii. A to jest grób z okresu predynastycznego. Jak widać już wtedy rodziła się tradycja budowy grobowców z niszami.

Nisze wokół trzech boków grobu nr 100 

Ciekawe znaleziska zostały wydobyte również z grobów 98 i 99. To dwie kamienne misy. - Wykonane są z diabazu - mówi Grzegorz Pryc, archeolog z Krakowa. - To surowiec często spotykany w tego typu formach w grobach i w osadzie Tell el-Farcha. Równie popularny był trawertyn, czyli alabaster.

Pan Grzegorz dodaje, że diabaz pochodził z wychodni w rejonie Asuanu. To daleko. Podejrzewa, że sprowadzano więc nie surowiec, tylko gotowe misy produkowane przez podasuańskich rzemieślników. Większość diabazowych naczyń to misy, ale zdarzają się też naczynia cylindryczne.

A teraz zdjęcia mis:

Misa z grobu nr 98

Dwie misy z grobu 99 (druga jest niżej)

Misy datowane są na czasy dynastii 0. To lata 3200-3100 p.n.e.

Zdjęcia: Robert Słaboński  / Polecam też fotkę ze świątecznego śniadania. Właśnie ją dołączyłam (jest w notce z 12 kwietnia).